Dựng lại vở kịch Bông hồng cài áo

*Phóng viên: Vì sao anh quyết định dàn dựng lại kịch bản Bông hồng cài áo của NSND Kim Cương trong khi bản dựng cũ đã để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng công chúng? - Đạo diễn Vũ Minh: Làm mới một tác phẩm đã có bề dày thời gian và sự ái mộ của công chúng bảo chứng là một sức ép nặng nề đối với tôi. Nhiều thập niên qua, đã có rất nhiều đạo diễn muốn tái dựng những kịch bản của NSND xoàn nhưng chị đều chối từ. Tôi rất vinh diệu được chị tin tưởng.# Khi đồng ý cho tái dựng tại sân khấu IDECAF một tác phẩm được xem là gia bảo của một gia đình có nhiều đời theo nghề hát này. Quyết định dựng lại vở kịch tôn vinh người mẹ trong cuộc sống một lần nữa nhấc mọi người phải luôn nhớ đến công ơn trời biển của đấng sinh thành. Tầng lớp có phát triển đến đâu, mức sống của người dân có tăng đến mấy mà trong mỗi mái ấm gia đình, sự hiếu thảo đối với ba má sút giảm thì đó là một nền móng không kiên cố. Điều đáng quý hơn trong kịch bản mang tính nhân văn này là độ bền theo thời kì của câu chuyện. Các nhân vật, sự kiện, cảnh huống không hề cũ mà ngược lại, gần như đi trước thời đại để người xem, người diễn cùng soi rọi chính mình. *Xu hướng làm mới những tác phẩm một thời vang bóng là một cách làm trong tình hình thiếu vắng kịch bản hay. Thế nhưng, làm mới mà thiếu sự cập nhật đời sống ngày nay để tìm được sự đồng cảm chung của khán giả trẻ thì chắc chắn vở diễn sẽ bị xem là minh họa. Ngược lại, cố đưa nhiều chất liệu mới vào mà làm mờ nhạt giá trị của tác phẩm cũ lại là một việc chẳng nên. Anh có đứng giữa ranh giới này? - Để không bị phân tâm giữa việc dung nạp chất liệu mới và duy trì những dấu ấn thuộc về Đoàn Kịch nói xoàn, tôi đã thảo luận kỹ với NSND Kim Cương. Việc làm mới tác phẩm cũ trong tình hình sàn diễn khan hiếm kịch bản năng cách mà các nước có nền kịch nghệ tiên tiến đã từng làm. Ban sơ, tôi chọn kịch bản này cho việc dàn dựng tác phẩm mỏng tốt nghiệp của 2 lớp diễn viên mà tôi và các đồng nghiệp đã giảng dạy tại Trường Đại học sàn diễn Điện ảnh TP HCM. Qua cách tiếp cận kịch bản của những diễn viên trẻ đang nô nức sáng tạo, hơi thở cuộc sống đã tự khắc lấp đầy câu chuyện kịch mà nội dung quá thân thuộc với khán giả. Đạo diễn Vũ Minh và NSND xoàn xem lại những bức ảnh NSND Bảy Nam và NSND xoàn diễn vở Bông hồng cài áo. Ảnh: THANH HIỆP Theo tôi, ranh giới giữa cũ và mới chính là ý thức truyền đạt thông điệp đến khán giả của thế hệ diễn viên trẻ. Các em có đủ chất thanh xuân để làm báng nhân vật. Các anh chị nghệ sĩ của sân khấu IDECAF có nhiều vốn sống và kinh nghiệm, đủ sức nâng các em lên để cùng tạo cảm xúc thăng hoa. Đương nhiên, sẽ không có sự minh họa cho đường dây kịch bản cũ, càng chẳng thể xóa mờ hết thảy những cái cũ để dung nạp hoàn toàn mới. Điều tôi hướng tới là một câu chuyện thật sự quyến rũ khán giả, gây xúc động mạnh và có nhiều thông điệp mới. *Anh tin rằng sẽ truyền đạt được những thông điệp mới qua bản dựng của mình? - Lỗi trên thế gian thì nhiều vô kể, chúng ta không thể nào cùng lúc liệt kê hết được. Tuy nhiên, có những khuyết điểm rất lớn mà chúng ta nhất thiết không được mắc phải. Bởi vì, nếu mắc phải tội lỗi này, chúng ta phải chịu những hậu quả vô cùng đớn đau và miên man, không có nhịp để sang sửa. Đó là tội bất hiếu. Thông điệp quan trọng chính mà vở diễn muốn nói đến là thái độ của những người xung quanh đối với kẻ lầm lạc, bất hiếu với cha mẹ. Chúng ta phải biết yêu thương họ, giúp họ hối lỗi, làm lại cuộc thế để tránh lún sâu vào tội. Sự hối cải thật tình chỉ giúp người ta không lún sâu thêm vào thiếu sót chứ chẳng thể tiêu trừ hết khuyết điểm. Những gì ta gây ra, ta phải chịu hậu quả. *Thủ pháp dàn dựng của Đoàn Kịch nói xoàn bao giờ cũng giản dị mà sâu lắng. Với những thông điệp nặng tính giáo dục, triết lý sống như vậy, liệu những giá trị vốn có sẽ bị sút giảm? - Tôi kề với thủ pháp chân phương trong dàn dựng của Đoàn Kịch nói xoàn. Tôi đào sâu tính cách các nhân vật, tạo ra những tình huống chân thật để người xem cảm nhận hết sức nhẹ nhàng... Ở đây, lực diễn và sự cảm nhận tình thật từ con tim của mỗi nghệ sĩ tham dự sẽ là chìa khóa sáng tạo độc đáo nhất cho lần tái dựng này. *Sắp tới, anh sẽ tái dựng những vở kịch nổi danh nào nữa? Phải chăng trong tình trạng thiếu thốn kịch bản hay, việc tái dựng các tác phẩm cũ giá trị đang là chiến lược của sàn diễn Kịch IDECAF? - Tôi chưa thể nói trước điều gì. Trước đây, chúng tôi đã từng được NSND xoàn tín nhiệm cho tái dựng vở Người mua hạnh phúc. Vở Bông hồng cài áo là tác phẩm thứ hai. Sau khi làm đạo diễn chương trình Tạ ơn đời của NSND Kim Cương, tôi và chị đã có nhiều dịp để chuyện trò, đàm luận. NSND Kim Cương đã giúp tôi biết trân trọng hơn những điều chị viết. Chọn mặt gửi vàng NSND xoàn cho biết nhiều đạo diễn đã ngỏ ý xin kịch bản của bà để tái dựng trên một số sân khấu. Hãng phim TFS cũng đặt vấn đề mua lại những kịch bản của NSND xoàn để phát triển thành phim truyền hình và dàn dựng lại thành kịch. “Tôi đã khước từ vì nhiều lý do, trong đó quan yếu nhất là phải có sự tham gia của tôi trong các công đoạn chế tạo thì tôi mới yên tâm. Bây chừ, do sức khỏe không được tốt, tôi chẳng thể giao những đứa con tinh thần của mình cho việc chuyển thể dài tập hoặc tái dựng mà mình lại đứng ngoài cuộc. Riêng với đạo diễn Vũ Minh và các nghệ sĩ của IDECAF, tôi rất yên tâm. Trước hết, họ đến với kịch bản của tôi bằng cái tâm tinh khiết, không chạy theo lợi nhuận và cảm thấy thời điểm chín muồi để tái dựng cho 2 thế hệ diễn viên cùng dự. Đó là việc làm vô cùng ý nghĩa” - NSND Kim Cương nhận xét.