Theo số liệu thống kê của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Quảng Ninh hiện có tổng số 330 hướng dẫn viên được cấp thẻ, trong đó có 258 chỉ dẫn viên quốc tế, còn lại là chỉ dẫn viên nội địa. Thực tiễn cho thấy, lực lượng chỉ dẫn viên này chính yếu làm cho các hãng lữ khách chuyên tổ chức tour, tuyến cho khách Trung Quốc; còn hầu hết các điểm di tích lịch sử văn hóa, các danh lam thắng cảnh du lịch trên địa bàn tỉnh đều chưa có lực lượng thuyết minh viên. Riêng ở trên Vịnh Hạ Long, đội ngũ thuyết minh viên tuy chưa nhiều, nhưng phần nào cũng đã đáp ứng được nhu cầu khách tham quan Vịnh. Chủ yếu đội ngũ này là các hướng dẫn viên của Ban Quản lý Vịnh Hạ Long, hiện cũng có khoảng trên 30 người, trực thuộc các trọng điểm bảo tồn di sản, trong đó tập trung cốt ở các trung tâm bảo tàng công viên Vạn Cảnh, trung tâm bảo tàng công viên hang động và trung tâm bảo tồn văn hóa biển. Hàng ngũ chỉ dẫn viên công tác tại một số địa điểm chính như: Cảng tàu du lịch Bãi Cháy, Động Thiên Cung, hang Đầu Gỗ, ngạc nhiên, trọng tâm Văn hóa nổi Cửa Vạn v.V.. Tập hợp vào 2 loại hình phục vụ chỉ dẫn cho khách tham quan trên các chuyến tàu tham quan Vịnh và tại các điểm hang động.
 | |
Nếu so với lượng khách đến tham quan Vịnh Hạ Long thì số lượng thuyết minh viên tại điểm trên Vịnh Hạ Long quả là con số ít oi. Theo tìm hiểu của chúng tôi, giờ phần nhiều các đoàn khách du lịch quốc tế đến tham quan Vịnh Hạ Long thường mua tour của các công ty lữ khách. Vì thế, họ đã có hướng dẫn viên của công ty du lịch đi cùng suốt tuyến và đảm nhận luôn nhiệm vụ chỉ dẫn về địa điểm tham quan trong suốt cuộc hành trình. Có thể nhận thấy rằng, trong số những chỉ dẫn viên đó, có những người rất tinh thông về Hạ Long, nhưng cũng có không ít hướng dẫn viên chưa có hiểu biết nhiều về Vịnh Hạ Long nói riêng, Quảng Ninh nói chung. Từ đó, chưa nói tới việc không làm thỏa mãn được nhu cầu khám phá vùng đất mới của khách mà thỉnh thoảng còn có thể khiến cho khách du lịch có những nhận thức méo mó, không đúng, không chuẩn xác về Di sản - Kỳ quan Vịnh Hạ Long…
Tại một số quốc gia có ngành du lịch phát triển, thường thì đều có những quy định cụ thể về vấn đề này. Như ở Thái Lan có quy định hướng dẫn viên du lịch không có thẻ chỉ dẫn tại một số điểm di tích lịch sử quan trọng thì không được quyền tác nghiệp tại đó. Hay ở Trung Quốc, nhằm khuyến khích phát triển hướng dẫn viên bản địa, thuyết minh viên tại điểm, Trung Quốc có chính sách khách du lịch đến địa phương nào cho dù có chỉ dẫn viên suốt tuyến đi cùng cũng đều phải dùng chỉ dẫn viên tại địa phương đó. Điều đó, không chỉ giúp cho du khách có những thông tin chuẩn của vùng điểm đến mà còn tạo điều kiện tiện lợi cho công tác đào tạo hướng dẫn viên ngay tại chính địa phương mà họ đến tham quan du lịch.
Quảng Ninh có danh thắng Yên Tử và hơn 600 di tích lịch sử danh lam thắng cảnh. Đây là tài nguyên vô giá và tiềm năng lớn để Quảng Ninh phát triển các loại hình du lịch, hướng đến phát triển ngành công nghiệp văn hóa - tiêu khiển. Hàng năm, số lượng du khách đến các điểm di tích lịch sử này cũng khá đông. Chỉ tính riêng 6 tháng đầu năm nay, trong tổng số gần 4,7 triệu lượt khách đến Quảng Ninh, đã có đến hơn 2,6 triệu lượt khách đến tham quan các di tích, lịch sử văn hóa. Thế nhưng, ngày nay các điểm di tích, văn hóa lịch sử vấn đông du khách vẫn đa số là chưa có đội ngũ thuyết minh viên tại điểm du lịch. Ngay cả khu danh lam thắng cảnh Yên Tử nức danh, mỗi năm vấn hàng triệu lượt khách đến tham quan, đến thời khắc này số lượng chỉ dẫn viên tại Yên Tử cũng chỉ đếm trên đầu ngón tay. Giảng giải điều này, một cán bộ cáng đáng du lịch TP Uông Bí cho rằng, khách đến Yên Tử cốt tử là khách hành hương, nên nhu cầu thuyết minh không cao, những đoàn đi theo tour thì hồ hết họ đã có hướng dẫn viên đi cùng cáng đáng công việc này(!). Điều này hơi thiếu sức thuyết phục, bởi trên thực tại, hướng dẫn viên du lịch của các Công ty lữ khách khó có thể đáp ứng được nhu cầu của du khách khi họ muốn khám phá, tìm hiểu sâu về những giá trị lịch sử, văn hóa, hay phong tục tập quán của một địa danh, di tích... Ông Trịnh Đăng Thanh, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch cho rằng, không phải người chỉ dẫn viên nào cũng hiểu sâu sắc giá trị lịch sử, truyền thống và những giá trị văn hóa truyền thống tại các điểm đến. Chính bởi thế, du lịch Quảng Ninh cần phải có một đội ngũ thuyết minh viên được đào tạo bài bản, chuyên nghiệp để chỉ dẫn du khách. Đối với các điểm du lịch, di tích v.V.. Việc thuyết minh, cung cấp và truyền đạt những thông tin đầy đủ, xác thực đến với khách tham quan sẽ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với chất lượng sản phẩm du lịch nói chung. Nếu công tác thuyết minh, giới thiệu không tốt sẽ không chuyển tải được các thông báo về di tích một cách đầy đủ tới du khách, như vậy các giá trị, ý nghĩa, nội dung của di tích sẽ không được hiểu hết, có những trường hợp còn bị hiểu méo mó, méo mó, ảnh hưởng không nhỏ đến việc phát huy những giá trị của từng điểm di tích.
Để nâng cao chất lượng dịch vụ du lịch, khắc phục tình trạng bỏ trống thuyết minh viên tại các điểm di tích lịch sử văn hóa quốc gia, được biết, ngành Du lịch Quảng Ninh đang xây dựng các đề án, phối hợp với Dự án EU để đào tạo chỉ dẫn viên trên cơ sở chuẩn của EU, dựa trên các giá trị truyền thống, văn hóa, lịch sử nhân bản của địa phương.
Đối với Khu danh thắng Yên Tử, mới đây UBND tỉnh đã giao cho Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch kết hợp với Công ty CP Đầu tư phát triển Tùng Lâm, UBND TP Uông Bí để xây dựng và khai triển kế hoạch đào tạo hàng ngũ chỉ dẫn viên du lịch, ưu tiên sử dụng người địa phương để có đội ngũ hướng dẫn viên chuyên nghiệp về Khu di tích lịch sử quốc gia đặc biệt này. Trong thời kì tới, ngành Du lịch cũng sẽ tiếp đào tạo hàng ngũ thuyết minh viên du lịch tại một số điểm di tích, văn hóa lịch sử quốc gia trên địa bàn tỉnh...
|