Thứ Sáu, 9 tháng 8, 2013

Giải mã động thái thất thêm mới thường của Trung Quốc

Trung Quốc đã khiến nước láng giềng Nhật Bản nổi nóng đùng đùng khi triển khai 4 con tàu ở lãnh hải tranh chấp trong thời gian kỷ lục là 28 giờ đồng hồ. Động thái bất thường này khiến nhiều người đặt câu hỏi, đằng sau đó là gì? Trên thực tiễn, người ta tin rằng, Bắc Kinh đang “tái diễn” kịch bản trong cuộc tranh chấp trên biển với Philippines . Cụ thể, Trung Quốc đang thực hành chiến lược dồn ép, gây áp lực trong tranh chấp biển phê duyệt những hành động phô trương sức mạnh hàng hải ngày một táo tợn hơn.


Ảnh minh họa.


Tàu thuyền từ Lực lượng Bảo vệ Bờ biển mới thành lập của Trung Quốc đã “quần thảo” trên vùng lãnh hải quanh quần đảo Senkaku/Điếu Ngư do Nhật Bản kiểm soát ở biển Hoa Đông trong thời kì lâu nhất kể từ khi Tokyo mua lại quần đảo tranh chấp này từ tay người chủ sở hữu tư nhân hồi năm ngoái, Tổng thư ký nội các Yoshihide Suga cho biết tại một cuộc họp báo ngày bữa qua (8/8). Bộ Ngoại giao Nhật Bản đã tức khắc triệu tập một nhà ngoại giao Trung Quốc đến để phản đối “quyết liệt” động thái thất thường của nước hàng xóm.

Trong khi đó, nhiều người đang tự hỏi, tại sao Trung Quốc lại có hành động triển khai tàu bè bất thường như vậy trong vùng tranh chấp khi đang có cuộc đối đầu quyết liệt với phía Nhật Bản?

Trên thực tại, giới phân tách và các nhà quan sát theo dõi diễn biến các cuộc tranh chấp ở Châu Á gần đây đều có thể nhận ra rằng, Trung Quốc đang ứng dụng phương pháp tiếp cận na ná mà nước này thực hành trong tranh chấp chủ quyền với Philippines ở bãi cạn Scarborough, Biển Đông, đối với cuộc tranh chấp ở biển Hoa Đông. Bước đi mới nhất được Bắc Kinh thực hành khi mà nước này đang tăng cường đầu tư cho quốc phòng và Chủ tịch Tập Cận Bình đang tìm cách đưa Trung Quốc trở thành một cường quốc biển trong khu vực.

“Đó là cách tiếp cận hao hao. Chiến lược của họ là leo thang dần từng bước, từng bước nhỏ một. Cùng lúc đó, họ muốn xem phản ứng của người Nhật ra sao”, một chuyên gia có tên là Chiaki Akimoto cho biết

Trước đó, Trung Quốc cũng đã giành được quyền kiểm soát bãi cạn Scarborough vốn nằm trong sự quản lý bao bấy lâu của Philippines duyệt việc đưa dần tàu bè vào nơi này. Hồi tháng 4 năm ngoái, Trung Quốc và Philippines có cuộc đối đầu quyết liệt kéo dài 2 tháng ở bãi cạn Scarborough sau khi tàu chiến lớn nhất của Philippines có cuộc va chạm với hai tàu hải giám Trung Quốc. Kể từ sau đó, tàu thuyền Trung Quốc hiện diện nhất mực tại bãi cạn Scarborough và nhất thiết không chịu rút đi dù Bắc Kinh và Manila có thỏa thuận rút cả thảy tàu thuyền ra khỏi đây để làm dịu tình hình. Manila đã thực hiện nghiêm túc thỏa thuận này còn Trung Quốc bị cáo buộc là không thực hiện cam kết của họ. Kết quả là, suốt một năm qua, bãi cạn Scarborough đã nằm trong sự kiểm soát của Trung Quốc. Các lực lượng Trung Quốc đã cản ngăn mọi núm ra vào khu vực bãi cạn này của tàu bè Philippines, khiến ngư dân của quốc gia Đông Nam Á này rơi vào cảnh khốn đốn vì mất ngư trường đánh cá truyền thống.
Sau khi thành công ở bãi cạn Scarborough, Trung Quốc được cho là đang hăng hái thực hành chiến lược tiến dần, leo thang từng bước, từng bước một trong các cuộc tranh chấp khác. Ưng chuẩn chiến lược này, Trung Quốc còn muốn thăm dò, đo độ phản ứng của các đối phương.

Tạo thế nguyên trạng mới

Từ hồi tháng 9 năm ngoái, Trung Quốc đã tăng cường triển khai thẳng băng tàu thuyền và cả tàu bay đến vùng tranh chấp ở biển Hoa Đông, gây ra nhiều cuộc đối đầu, rượt đuổi đầy hiểm giữa tàu thuyền Trung, Nhật ở khu vực này. Tháng trước, Nhật Bản xác nhận, một đội tàu chiến Trung Quốc lần trước nhất nghễu nghện đi qua một eo biển ở ngay phía bắc lãnh thổ nước này.

Theo ông Taylor Fravel, một giáo sư về khoa học chính trị ở Viện Công nghệ Massachusetts, Mỹ, cho rằng, vụ khai triển tàu bè mới nhất trong thời kì kỷ lục của Trung Quốc được cho là nhằm để buộc Tokyo phải thừa nhận rằng, đang tồn tại một cuộc tranh chấp ở quần đảo Senkaku/Điếu Ngư giữa hai nước. Đây là điều mà Tokyo luôn khước từ công nhận.

“Giống như ở bãi cạn Scarborough , Trung Quốc đang tìm cách tạo ra một thế nguyên trạng mới ở đây. Tuylắp truyền hình avgnhiên, không giống như ở bãi cạn Scarborough, Trung Quốc đang tìm cách chưng quyền kiểm soát độc quyền của Nhật Bản đối với quần đảo Senkaku/Điếu Ngư chứ chưa phải là giành quyền kiếm soát đối với quần đảo này”, ông Fravel đã nhận định như vậy.

Hồi đầu tháng này, chủ toạ Tập Cận Bình từng tuyên bố, Trung Quốc phải tăng cường năng lực bảo vệ các quyền hàng hải trong khi giải quyết các dị đồng bằng biện pháp hòa bình. “Dù thế nào, chúng ta sẽ không tự các quyền và lợi ích hợp pháp”, ông Tập Cận Bình nhấn mạnh.

Bước đi mới của Trung Quốc diễn ra đúng hai ngày sau khi Nhật Bản trình làng chiếc tàu chiến lớn nhất kể từ thời Chiến tranh Thế giới thứ II. Chiếc tàu khu trục trực thăng này không khác gì hàng không mẫu hạm và nó khiến Trung Quốc giật thột lo ngại. Bộ Quốc phòng Trung Quốc đã kêu gọi các nước hàng xóm Châu Á cảnh giác với các động thái củng cố sức mạnh quân sự của Nhật Bản. Trong khi đó, Trung Quốc cũng ra sức tăng cường sức mạnh cho quân đội của nước này. Chính phủ Trung Quốc có kế hoạch tăng chi tiêu quốc phòng lên 10,7% trong năm nay. Ăn tiêu quốc phòng của Trung Quốc gấp hai lần của Nhật Bản và Trung Quốc năm ngoái cũng vừa trình làng hàng không mẫu hạm trước tiên.

Cuộc tranh chấp ở biển Hoa Đông đang dắt mối quan hệ giữa Trung Quốc và Nhật Bản xấu đi nghiêm trọng. Thực tại này làm ảnh hưởng đến mối quan hệ thương mại giữa hai nền kinh tế lớn nhất Châu Á. Theo các con số thống kê được công bố ngày bữa qua, xuất khẩu của Trung Quốc sang Nhật Bản trong tháng 7 giảm 2% so với cùng kỳ năm ngoái.


Kiệt Linh - (tổng hợp)