Và dĩ nhiên, khi con còn nhỏ hay bất cứ khi nào con cần, người cha phải đóng vai trò một nhà giáo
Tôi vẫn nói một con người lý tưởng phải hội đủ 6 khía cạnh: sức khỏe, ý thức, trí óc, tâm linh, tầng lớp và tài chánh. Có nhẽ suốt ngày họ rao giảng, truyền giáo liên miên nên không có thì giờ nhìn lại “hành động” của mình? Alan Phan. Nó phải thăng hoa thành một tình bạn cao quý, chân thật, cởi mở và tương kính. Tấm gương là tất. Tôi cũng nói là khi mỗi con người trong chúng ta đạt được tiến bộ mỗi ngày trong cả 6 lĩnh vực so với ngày hôm trước thì chúng ta đã có một ngày thành công.
Đầu tiên xin nói rõ 2 điều: tôi không phải là một chuyên gia về đề tài này và tôi không nghĩ cá nhân tôi là một người cha lý tưởng. Đường đời thường nhiều gian truân, cha con không cần phải tạo nên thêm những gánh nặng, từ vật chất đến ý thức, cho nhau; mà phải ráng làm một người bạn trăm năm tốt nhất của nhau.
Nhiều ngày thành nhiều tháng, rồi nhiều năm…và trở nên một lề thói. Ngay từ bé, các em thường rất bén nhậy về những cảm nhận.
Trên cả sự thành công là một tình ái đúng nghĩa giữa các con người: một tình cho đi mà không đòi hoàn, hay ước mơ. Thực ra, “lý tưởng” thời nay rất gần với ảo mộng. Với những đòi hỏi hàng ngày của cơm áo gạo tiền, rồi sức ép về công việc từ mọi phía, cộng them một môi trường rất bất ổn cho liên quan gia đình, sức khỏe và mai sau, khi một người cha bỏ thời giờ để suy nghĩ về “vai trò lý tưởng” của mình, đây cũng đã là một hành xử xa xỉ.
Theo tôi, người thầy hay giỏi nhất là người biết đưa ra một tấm gương cho đứa học trò qua các hành xử của cá nhân chủ nghĩa mình. Nếp tiến bộ cấu trúc nên cá tính của một con người; và qua góc nhìn của tôi, đây là một người thành công.
Một con người thành công là nền tảng của một người cha, người chồng, người con hay một người mẹ, người vợ, người yêu thành công. Tình giữa cha con phải vượt qua những đòi hỏi về tài sản, về quyền lực, về thể diện, ngay cả về trí tuệ. Khi con còn nhỏ, thì cha bảo vệ và giáo dục cho con. Những lời giáo huấn và những khẩu hiệu hoành tráng thường không chút ảnh hưởng gì đến tư duy đứa bé.
Do đó, con một ông giáo thường ham mê học hỏi; con một trọc phú thường biết làm ăn bằng nhiều cửa sau; con một anh du đãng cướp đường thường nối chí cha làm “sáu búa” hay “năm dao”.
Chúng sẽ bắt chước thật tự nhiên và trung thực những tấm gương sống qua thế cục của những người mà chúng cho là “đáng kính và đáng theo”.
Khi con ra chống chọi với đời, cha ngồi xuống kể cho con nghe những trải nghiệm, sai lầm, tư duy…để con làm hành lý và cùng con luận bàn những chọn lọc cho hành trình. Hiện tại, các bậc phụ mẫu của dân hay kinh ngạc khi con cái và thần dân của mình ích kỷ, lười nhác, tham lam và lọc lừa nhiều quá.
Khi cha già, thì con trợ giúp và trông nom cha.
