Nghịch chia sẻ lý bảo tàng

Ảnh minh họa/internet Nếu đưa ra so sánh, bảo tàng Dân tộc học so với những bảo tồn khác người ta chỉ thấy một ưu thế lớn nhất: Số lần mở cửa. Nếu những đợt trưng bày tại bảo tồn Lịch sử và bảo tàng Mỹ thuật được tổ chức theo chu kỳ khoảng... 3 tháng/lần thì gần như tuyệt đối, bảo tồn Dân tộc học lại luôn kín khách vào mỗi ngày thứ Bảy, Chủ nhật trong năm. Ở những ngày cuối tuần ấy, một cách nhất định, các diễn xướng dân gian như ca trù, rối nước, cồng chiêng, được tổ chức biểu diễn để góplắp truyền hình cáp và internetvui cho du khách. Phải chăng, sự chủ động đi tìm... Người xem đã đưa đến cho bảo tàng lượng khách trong nước và quốc tế khá lớn thay vì những bảo tồn giàu truyền thống nhưng lại ít có điều kiện "khoe" bộ sưu tập của mình? Nếu theo cách nghĩ ấy, người ta sẽ lại càng xót xa hơn về trường hợp của bảo tồn Hà Nội khánh thành 3 năm nay vẫn trong cảnh hiu quạnh và được lý giải chỉ bằng lý do thiếu hiện vật trưng bày. Hơn một năm trước, bảo tàng Phụ nữ Việt Nam "đứng" ở vị trí đẹp trên phố Lý Thường Kiệt, nhưng cũng đìu hiu chẳng kém bảo tồn Hà Nội. Song thời gian gần đây, người ta ngỡ ngàng trước sự bóc của địa chỉ này. "Đây có nhẽ là bảo tàng duy nhất và đáng nhớ nhất bạn sẽ được xem" - Lời chia sẻ của một độc giả trên trang web TripAdvisor về bảo tàng nữ giới. Khung cảnh của bảo tàng đã được các kiến trúc sư nước ngoài và các chuyên gia Việt Nam "làm mới" cả nội dung và hình thức. Với 3 nội dung trưng bày: Phụ nữ trong gia đình (hôn nhân, sinh nở, cuộc sống gia đình), Phụ nữ trong lịch sử, Thời trang nữ, cùng hơn 1.000 hiện vật ở hệ thống trưng bày liền, thực thụ "biết nói" và có thể "giao lưu" với du khách. Có thể khẳng định, để khai thác hiệu quả công năng, mỗi bảo tồn phải làm tốt chức năng phục vụ, giới thiệu văn hóa đặc thù của riêng mình. Việc phát triển và duy trì các bảo tàng lâu nay vẫn tốn một khoản kinh phí không nhỏ, thế nhưng những bảo tàng vận hành được chức năng này chỉ đếm trên đầu ngón tay. Trộm nghĩ, bên cạnh hoạt động vấn khách, bảo tàng cũng không được quên chức năng giáo dục của mình. Cần phải có chiến lược bắt tay với các nhà giáo dục để họ thấy rằng, bảo tàng là một dụng cụ để giảng dạy rất hăng hái. Bảo tàng phải đề xuất ý tưởng với ngành Giáo dục, tổ chức lồng ghép chương trình tham quan, vui chơi, giải trí với học tập cho học trò. Các viên chức bảo tàng cũng tham gia vào chương trình giáo dục đó. Bởi vậy, cán bộ bảo tồn ngoài chuyên môn cũng cần có phương pháp sư phạm để có thể phối hợp các chương trình giáo dục. Đừng để bảo tồn bị quên lãng, hoang vắng trong sự lãng phí với số tiền không phải là nhỏ. Đăng Huyền