Sự thật đằng sau chính sách mới mẻ “xoay trục” của Mỹ

Ảnh minh họa. Mỹ là cường quốc quân sự hàng đầu thế giới, trong khi Trung Quốc là một nhà nước quan trọng trong khu vực Châu Á-Thái Bình Dương. Sự mất cân bằng trong sức mạnh tổng thể giữa hai nước là kết quả của nhiều yếu tố khác nhau, nhưng trổi nhất là sự hợp tác của Mỹ với các đồng minh trong khu vực như Nhật Bản, Philippines. Mặc dầu sở hữu một kho khí giới hạt nhân có thể hủy diệt Trung Quốc, nhưng Mỹ lại không có thể sử dụng để kềm chế siêu cường đang lên trong khu vực Châu Á-Thái Bình Dương. Tuy chưa đến gần một cuộc xung đột, nhưng căng thẳng Trung Quốc-Mỹ là cao. Trong một buổi điều trần trước Ủy ban binh lực Hạ viện Mỹ ngày 24/7, các chuyên gia quân sự Mỹ cho biết chiến lược “tái cân bằng” khu vực Châu Á-Thái Bình Dương là cấp thiết trước ảnh hưởng gia tăng của Trung Quốc và Triều Tiên liên tiếp có hành động khiêu khích hạt nhân. Những câu hỏi như: Làm thế nào Mỹ có thể can thiệp vào các vấn đề an ninh của khu vực Châu Á-Thái Bình Dương trong chiến lược tái thăng bằng? Khi nào thì can thiệp và can thiệp sâu đến mức nào”…vẫn chưa có câu trả lời. Do đó, các quốc gia Châu Á-Thái Bình Dương vẫn không kiên cố liệu Mỹ có duy trì sự hiện diện quân sự trong khu vực hoặc theo cam kết hay không. Chính quyền Obama đã nhiều lần thổ lộ rằng chiến lược tái cân bằng nhắm vào “tuốt luốt khu vực Châu Á-Thái Bình Dương”, chứ không phải chỉ nhằm vào Trung Quốc. Tuy nhiên, nếu chiến lược này không nhằm vào Trung Quốc, thì sau đó đích là gì? Sự thật là chiến lược tái cân bằng này có đích rõ ràng và có nhiều tình tiết không thể được tiết lộ cho công chúng. Chiến lược “tái thăng bằng” của Mỹ đã gây ra một cuộc chạy đua vũ trang trong khu vực. Nó cũng đã dẫn đến các cuộc tập trận chung quy mô lớn và khoa trương các loại vũ khí tiên tiến; thúc đẩy các nhà nước Châu Á khác hiện đại hóa hệ thống khí giới và các nhà sản xuất vũ khí của Mỹ hưởng lợi. Cho đến nay, Mỹ đã khiến cho các đồng minh Nhật Bản và Philippines thất vọng vì không chịu tương trợ đầy đủ trong tranh chấp lãnh thổ với Trung Quốc ở Biển Hoa Đông và Biển Đông. Hiện chưa rõ kết cục của cuộc tranh chấp Senkaku/Điếu Ngư (do Nhật Bản quản lý và Trung Quốc cũng tuyên bố chủ quyền) và tranh chấp quần đảo Trường Sa ở Biển Đông (một khu vực mà Trung Quốc, Philippines, Việt Nam, Malaysia và Brunei tuyên bố chủ quyền ắt hoặc một phần) đã khiến cho các nhà nước hàng xóm sa vào một cuộc chạy đua vũ trang. Chuyên gia quân sự Mỹ cho để khiên chế Trung Quốc, Mỹ phải duy trì cam kết của mình trong khu vực và phải có nguồn lực cần thiết để thực hiện chiến lược này. Tuy nhiên, với kế hoạch cắt giảm ngân sách quốc phòng 500 tỷ USD trong 10 năm tới, nhiều người lo ngại liệu Quốc hội Mỹ có duyệt một ngân sách để Nhà Trắng theo đuổi chiến lược tái cân bằng hay không? Lê Chân (theo WantChinaTimes)