Lắng nghe em mới mẻ nói

Từ cuộc sống của em Câu chuyện của bạn Sùng Thị Dở, dân tộc Mông, 15 tuổi, thôn La Tỷ Phủ, xã Sán Chải, huyện Si Ma Cai, mang đến Diễn đàn là thực tế nao lòng ở xã em. Em đã chứng kiến nhiều bạn bè cùng lứa phải lập gia đình sớm, không tiếp được đi học do những phong tục ở vùng cao. Nhiều bạn gái 14, 15 tuổi, do kinh tế khó khăn hoặc theo tập quán dân tộc, bị gia đình bắt ép phải tảo hôn. Thậm chí, có bạn gái cùng trường em còn bị mẹ ép lấy chồng Trung Quốc. Em biết, các cô bác ở địa phương đã tuyên truyền về buôn bán phụ nữ, trẻ con, nhưng vẫn rất cần núm hơn để giảm tình trạng tảo hôn, để các bạn em có thể tiếp chuyện đi học vì một ngày mai tốt đẹp hơn. Dở năm nay lên lớp 10 trường PT dân tộc bán trú THCS xã Sán Chải, huyện Si Ma Cai, tỉnh Lào Cai. Dự diễn đàn lần này, em tham dự vào nhóm bảo đảm quyền tham gia của trẻ nít. Mong muốn của em là được ba má quan tâm hơn, được đến trường tập. Tuy cũng phải đi làm nương giúp người lớn nhưng ước mong lớn nhất của em là sau này trở thành cô giáo, mang cái chữ đến cho các bạn ở thôn bản mình. Có thân hình nhỏ bé hơn so với các bạn cùng tuổi, bé trai Giàng A Minh, 14 tuổi, thôn Sa Vua C, xã Phình Giàng, huyện Điện Biên Đông, tỉnh Điện Biên lại chuyện trò rất giản dị. Minh đang học lớp 7 trường THCS thị trấn Phình Giàng, huyện Điện Biên Đông. Chuyện tới trường của em cũng khá nặng nhọc, thường phải dậy từ năm giờ sáng, đi bộ mất khoảng 1 tiếng đồng hồ mới tới lớp. Hiện, Minh ở trọ cùng một người anh họ, tự nấu ăn và trông nom để có thể tới trường mỗi ngày. Một tuần em về nhà lấy gạo cùng số tiền ít oi bác mẹ cho là khoảng 50 nghìn đồng/ tuần.. Anh Nguyễn Văn Tiến, cán bộ Phòng Lao động, Thương binh và từng lớp huyện Điện Biên Đông, cho biết, tỉnh Điện Biên có sáu em tham gia diễn đàn trẻ con quốc gia. Ba em là người dân tộc thiểu số người Thái, Mông, Lào. Toàn huyện có 168 nghìn trẻ em, trong đó đối tượng trẻ mỏ dân tộc thiểu số cần được quan tâm đặc biệt là khoảng 24 nghìn em. Với các em ở đây, trường lớp còn khó khăn, chưa được xây dựng tốt, cơ sở y tế nghèo nàn, không đáp ứng đủ nhu cầu chăm sóc sức khỏe cho các em. Đỗ Thị Diệu Sang, cô bé 15 tuổi đến từ trường THCS Nguyễn Tất Thành, thị trấn Đức An, huyện Đác Song, tỉnh Đắc Nông gây thiện cảm với mọi người bởi nụ cười rất tươi. Với Sang, điều đáng buồn là, tại vùng em ở, sân chơi cho trẻ em rất ít hoặc hầu như không có. Nhà văn hóa không dùng làm sân chơi, không tổ chức các hoạt động cho thiếu nhi dịp hè. Môi trường sống chưa đích thực an toàn với trẻ em bởi không có hồ bơi, chỉ có sông suối thôi. Vấn đề quan tâm nhất của em trong lần giao lưu này là chủ đề an toàn tính mệnh cho trẻ thơ, em mong sẽ đưa ra những thực tiễn về tình trạng mất an toàn tính mạng của trẻ em trong vui chơi và học tập. Từ đó, em mong muốn tìm ra duyên cớ và biện pháp khắc phục. Trở về từ diễn đàn, em mong muốn có những kiến thức tổ chức, tham gia một diễn đàn cho trẻ em ở địa phương mình. Diễn đàn con trẻ nhà nước năm nay hội tụ luận bàn sáu nội dung chính: an toàn tính mệnh cho trẻ thơ và vui chơi, tiêu khiển cho trẻ nít; các biện pháp gian bạo lực ý thức, ngược đãi, xao nhãng trẻ em; các biện pháp buồng tình trạng tảo hôn và cần lao trẻ nít; con trẻ vi phi pháp luật; các biện pháp đảm bảo quyền tham dự của con nít; quyền được tiếp cận giáo dục của con trẻ khuyết tật, con nít nhiễm HIV và giải pháp ngăn ngừa trẻ con bỏ học. Cần giám sát thực hiện các khuyến nghị của trẻ Theo Thứ trưởng cần lao, Thương binh và từng lớp Doãn Mậu Diệp, với chủ đề “trẻ em dự sửa đổi Luật Bảo vệ, trông nom và giáo dục trẻ mỏ”, ban soạn thảo sửa đổi Luật Bảo vệ, chăm nom và giáo dục trẻ mỏ mong muốn tiếp thu những ý kiến của các em đóng góp vào việc sửa đổi Luật lần này. Công tác bảo vệ - chăm chút con nít thời kì qua thực hành theo hướng tiếp cận dựa trên quyền trẻ con, tạo nhịp bình đẳng cho mọi con trẻ phát triển hài hòa về thể chất và ý thức. Nhờ vậy, con nít đã phát huy tốt hơn quyền tham dự của mình tại gia đình, nhà trường và Xã hội. Ông Diệp cho rằng, diễn đàn con nít quốc gia là cơ hội để người lớn lắng tai ý kiến của con trẻ, chia sẻ những mối quan hoài, ước vọng và kiến nghị của trẻ con về các vấn đề can hệ trực tiếp đến đối tượng này, cũng là thực hành cam kết của trẻ mỏ với cộng đồng quốc tế trong việc thúc đẩy thực hành quyền tham gia của con nít. Từ nhận thức về thực tế cuộc sống của địa phương, các em chủ động phát hiện các vấn đề hệ trọng đến công tác bảo vệ - coi sóc con trẻ để có những khuyến nghị xác đáng. Sau khi trở về từ diễn đàn quốc gia, các em sẽ là những đại sứ thiện chí để tuyên truyền những nội dung của diễn đàn đến bạn bè, để cùng thực hiện tốt quyền tham dự của trẻ con, đồng thời cũng là những giám sát viên nhỏ tuổi tích cực giám sát việc thực hiện những khuyến nghị. Ông Đặng Hoa Nam, Phó Cục trưởng Cục Bảo vệ, coi ngó trẻ mỏ (Bộ cần lao, Thương binh và tầng lớp) đánh giá cao khả năng của trẻ mỏ trong diễn đàn. Kinh nghiệm, trải nghiệm của các em trong diễn đàn cho thấy năng lực thực hiện quyền tham dự, các kỹ năng làm việc nhóm, san sẻ thông báo, bộc lộ ý kiến của mình trước đông người và đối thoại với người lớn của các em tương đối tốt. Tuy nhiên, nhìn rộng ra, để thực hành quyền dự tốt hơn, con nít Việt Nam cần được giáo dục tự tin và kỹ năng sống nhiều hơn, đặc biệt duyệt chương trình giáo dục. Ông Nam cũng cho biết, trước Diễn đàn trẻ thơ quốc gia năm nay, Bộ cần lao, Thương binh và tầng lớp chính thức chuyển công văn tổng hợp các khuyến nghị của trẻ con từ những diễn đàn trước gửi tới các bộ, ngành can hệ đề nghị có phản hồi, đánh giá những việc đã, đang và sẽ làm để đáp ứng những khuyến nghị của trẻ thơ. Hẳn nhiên, trong các khuyến nghị của trẻ thơ, có hoạt động có thể khai triển ngay, hoặc có thể trong một thời kì ngắn hạn hay dài hạn, hoặc có khuyến nghị chưa thể thực hành trong điều kiện kinh tế từng lớp Việt Nam Hiện nay. NGÂN ANH